Dzisiaj spróbuję odpowiedzieć na jedno z pytań, które często zadają sobie maturzyści, zwłaszcza ci, którzy mają obawy związane z wynikiem ich egzaminu. Pytanie dotyczy liczby słów, których znajomość jest konieczna, aby zdać maturę podstawową z języka angielskiego.
„Ile słów muszę umieć?”
„Czy istnieje jakaś lista, na której znajduje się wymagane słownictwo?”
„Jak sprawdzić, których słów jeszcze mi brakuje?”
Muszę was trochę rozczarować.
Centralna Komisja Egzaminacyjna nie określa konkretnej liczby słów, które należy opanować przed egzaminem. Nie istnieje więc żadna oficjalna lista angielskiego słownictwa do nauki.
Ale to nie znaczy, że nie wiadomo czego trzeba się nauczyć.
Szczegółowe wytyczne znajdziemy w Informatorze maturalnym, który odsyła nas też w różnych punktach do podstawy programowej.
Z dokumentów tych dowiadujemy się, że matura podstawowa z języka angielskiego sprawdza kompetencje odpowiadające poziomowi B1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (CEFR), a w zakresie rozumienia tekstów i nagrań nawet poziomowi B1+. Jest to już więc dość konkretny trop.
Poniżej wklejam wymagania odnośnie znajomości środków językowych i leksykalnych. Chcemy przecież wiedzieć, jakie słownictwo trzeba umieć (Jest tego sporo, więc jeśli nie masz siły czytać całości, spójrz chociaż na pogrubione fragmenty i przejdź do następnego punktu.)
RODZAJE I TEMATYKA TEKSTÓW; ZAKRES ŚRODKÓW LEKSYKALNYCH; WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE
określone w podstawie programowej III.1.P: / I.1.–I.14. / VII.1.–VII.15. / VIII.2., VIII.3. / XIV
I. Uczeń posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych i fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów:
1) człowiek (np. dane personalne, okresy życia, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, rzeczy osobiste, uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania);
2) miejsce zamieszkania (np. dom i jego okolica, pomieszczenia i wyposażenie domu, prace domowe, wynajmowanie, kupno i sprzedaż mieszkania, przeprowadzka);
3) edukacja (np. szkoła i jej pomieszczenia, przedmioty nauczania, uczenie się – w tym uczenie się przez całe życie, przybory szkolne, oceny szkolne, życie szkoły, zajęcia pozalekcyjne);
4) praca (np. zawody i związane z nimi czynności i obowiązki, miejsce pracy, praca dorywcza, wybór zawodu, poszukiwanie pracy, warunki pracy i zatrudnienia);
5) życie prywatne (np. rodzina, znajomi i przyjaciele, czynności życia codziennego, określanie czasu, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, styl życia, konflikty i problemy);
6) żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, nawyki żywieniowe – w tym diety, lokale gastronomiczne);
7) zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary i ich cechy, sprzedawanie i kupowanie, środki płatnicze, promocja i reklama, korzystanie z usług, reklamacja);
8) podróżowanie i turystyka (np. środki transportu i korzystanie z nich, orientacja w terenie, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie, awarie i wypadki w podróży, ruch uliczny);
9) kultura (np. dziedziny kultury, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);
10) sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, obiekty sportowe, imprezy sportowe, uprawianie sportu, pozytywne i negatywne skutki uprawiania sportu);
11) zdrowie (np. tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie, niepełnosprawność, uzależnienia);
12) nauka i technika (np. ludzie nauki, odkrycia naukowe, wynalazki, korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz szanse i zagrożenia z tym związane);
13) świat przyrody (np. pogoda, pory roku, klimat, rośliny i zwierzęta, krajobraz, zagrożenia i ochrona środowiska naturalnego, klęski żywiołowe);
14) państwo i społeczeństwo (np. wydarzenia i zjawiska społeczne, problemy współczesnego świata).
Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, formularz, e-mail, komentarz, wpis na czacie lub forum) w typowych sytuacjach:
1) przedstawia siebie i inne osoby;
2) nawiązuje kontakty towarzyskie; rozpoczyna, prowadzi i kończy rozmowę (np. podczas rozmowy na czacie);
3) uzyskuje i przekazuje informacje i wyjaśnienia (np. wypełnia formularz lub ankietę);
4) wyraża swoje opinie i uzasadnia je, pyta o opinie, zgadza się lub nie zgadza się z opiniami innych osób, wyraża wątpliwość;
5) wyraża i uzasadnia swoje upodobania, preferencje, intencje i pragnienia, pyta o upodobania, preferencje, intencje i pragnienia innych osób;
6) składa życzenia i gratulacje, odpowiada na życzenia i gratulacje;
7) zaprasza i odpowiada na zaproszenie;
8) proponuje, przyjmuje i odrzuca propozycje, zachęca; prowadzi proste negocjacje w sytuacjach życia codziennego;
9) prosi o radę i udziela rady;
10) pyta o pozwolenie, udziela i odmawia pozwolenia;
11) ostrzega, nakazuje, zakazuje, instruuje;
12) wyraża prośbę oraz zgodę na spełnienie prośby lub odmowę spełnienia prośby;
13) wyraża uczucia i emocje (np. radość, smutek, niezadowolenie, złość, zdziwienie, nadzieję, obawę, współczucie);
14) stosuje zwroty i formy grzecznościowe;
15) dostosowuje styl wypowiedzi (formalny lub nieformalny) do odbiorcy.
Uczeń przetwarza tekst ustnie lub pisemnie:
2) przekazuje w języku obcym nowożytnym lub w języku polskim informacje sformułowane w tym języku obcym;
3) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje sformułowane w języku polskim;
Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).
źródło: Podstawa programowa III.1.P, Informator maturalny.
Skoro znamy już obszary tematyczne i wiemy, że poziom egzaminu maturalnego to B1/B1+, możemy oszacować ilość słów, które trzeba znać.
Większość językoznawców i autorów kursów językowych przyjmuje, że osoba na poziomie B1 rozpoznaje około 2000 – 3000 najczęściej używanych słów i wyrażeń z języka angielskiego.
I to jest właśnie nasza liczba, której szukamy.
Nie oznacza to jednak znajomości wyłącznie pojedynczych słów. Liczą się również kolokacje, czasowniki frazowe, wyrażenia idiomatyczne itp.
Czy to dużo? Czy mało?
Większość uczniów ma obecnie dość bogate słownictwo. Na pewno jednak potrzebne są powtórki i uporządkowanie wiedzy. Ale poziom B1, jeśli chodzi o ilość słów których znajomość jest konieczna, nie wydaje się bardzo trudny do osiągnięcia.
W zakładce Nauka słownictwa – szkoła ponadpodstawowa, z samych list tematycznych naliczyłam około 1000 słów, czyli połowę. Możesz je pobrać, powtarzać albo wydrukować ćwiczenia. Pamiętaj jednak, że uczenie się słów z listy nie jest zbyt efektywne. Wielu osobom jednak pomaga sam fakt, że coś jest uporządkowane, da się odhaczyć, zaliczyć czy policzyć. W końcu tytuł tego wpisu nie wziął się z niczego.
Powodzenia w nauce!