Czasowniki, które zmieniają znaczenie w zależności od czasu: Present Simple i Present Continuous

Już od dłuższego czasu miałam poruszyć ten temat. Obiecałam to przy okazji omawiania zastosowania czasu Present Simple.
Jednak do tej pory nie znalazłam odpowiedniej okazji, a może po prostu brakowało mi impulsu i zajmowałam się innymi tematami.
To, o czym mam zamiar pisać nie zawsze pojawia się w podręcznikach do szkoły podstawowej, jednak uczniowie szkół ponadpodstawowych powinni się z tym obowiązkowo zapoznać. Mowa będzie o angielskich czasownikach, które zmieniają znaczenie w zależności od tego, czy użyjemy ich w czasie Present Simple, czy Present Continuous.
Dla wielu uczniów może to być spore wyzwanie, dla innych natomiast niekoniecznie. Jeżeli ktoś ma dużą styczność z językiem angielskim, to często rozumie ten temat intuicyjnie i nie potrzebuje żadnych tłumaczeń.

Przyjrzyjmy się najważniejszym przykładom.

1. THINK

Czasownik think w czasie Present Simple znaczy: mieć opinię, uważać.
Przykłady:
I think this film is great. – Uważam, że ten film jest świetny.
I think you are right. – Uważam, że masz rację.

Natomiast w czasie Present Continuous think oznacza: zastanawiać się, rozważać.
Przykłady:
I’m thinking about changing my job. – Zastanawiam się nad zmianą pracy.
Emma is thinking of buying a new car. – Emma zastanawia się nad zakupem nowego samochodu.


2. HAVE

Czasownik have w czasie Present Simple znaczy mieć, posiadać. (W szkole uczymy się go w połączeniu z got).
Przykłady:
She has got a beautiful house. – Ona ma piękny dom.
I have got two brothers. – Mam dwóch braci.
W znaczeniu mieć, posiadać czasownik ten nie występuje w czasie Continuous.

W czasie Present Continuous have może wystąpić wtedy, gdy oznacza wykonywanie lub doświadczanie jakiejś czynności.
W języku angielskim mamy wiele kolokacji z have, np.:
have dinner
have a shower
have a great time

(Więcej przeczytasz w moim wpisie o kolokacjach).
Wszystkie one mogą być użyte w czasie Present Continuous.
Przykłady:
She is having dinner now. – Ona właśnie je kolację.
We are having a great time. – Świetnie się bawimy.


3. SEE

W czasie Present Simple czasownik see oznacza: widzieć lub rozumieć.
Jeśli chcemy powiedzieć, że widzimy coś w danym momencie, to używamy wtedy can see.
Przykłady:
I see your point. – Rozumiem, co masz na myśli.
I can see a beautiful rainbow. – Widzę piękną tęczę.
I see what is happening. – Widzę / rozumiem, co się dzieje.

W czasie Present Continuous czasownik see oznacza: spotykać się z kimś (towarzysko lub romantycznie), mieć umówioną wizytę u kogoś, np. lekarza, dentysty, prawnika.
Przykłady:
I am seeing my dentist tomorrow. – Jutro idę do dentysty.(Jutro mam wizytę u dentysty)
She is seeing someone. – Ona się z kimś spotyka.


4. BE

Czasownik be jest nam dobrze znany. W czasie Present Simple oznacza on: być.
Przykłady:
Steve is very polite. – Steve jest bardzo uprzejmy.
I’m hungry. – Jestem głodny.

Natomiast w czasie Present Continuous jego znaczenie to: zachowywać się w określony sposób.
Nie chodzi jednak o stałą cechę, ale o tymczasowe zachowanie. Możemy takiej wypowiedzi użyć, aby pokazać nasze zaskoczenie lub krytykę.
Przykłady:
The children are being noisy. – Dzieci zachowują się głośno.
Why are you being so quiet? – Dlaczego jesteś dziś taki cichy?
Stop being rude! – Przestań być niegrzeczny!

Dla lepszego zrozumienia popatrzmy jeszcze na dwa zdania:
Oscar is very polite. – Oskar jest bardzo uprzejmy. (To jest jego cecha charakteru – używamy Present SImple)

Oscar is being very polite today. – Oskar dzisiaj zachowuje się wyjątkowo uprzejmie. (To jest jego tymczasowe zachowanie – używamy Present Continuous)


5. TASTE

Taste w czasie Present Simple oznacza mieć smak, smakować.
Przykłady:
This soup tastes delicious. – Ta zupa smakuje wyśmienicie.
Fresh strawberries taste much better. – Świeże truskawki smakują o wiele lepiej.

W czasie Present Continuous taste znaczy: próbować czegoś, sprawdzać smak.
Przykłady:
We’re tasting different kinds of cheese. – Próbujemy różnych rodzajów sera.
I’m tasting the sauce. – Właśnie próbuję sosu.


6. SMELL

W czasie Present Simple smell oznacza: pachnieć, mieć zapach.
Przykłady:
The flowers smell wonderful. – Kwiaty pięknie pachną.
Fresh bread smells amazing. – Świeży chleb pachnie niesamowicie.

W czasie Present Continuous smell oznacza wąchać.
Przykłady:
Mum is smelling the flowers. – Mama wącha kwiaty.
Why are you smelling the milk? – Dlaczego wąchasz to mleko?


Uwaga!
Mam nadzieję, że nie namieszam wam w głowach, ale muszę jeszcze powiedzieć jedną rzecz, żeby było jasne:
Czasowniki have, taste i smell w swoich „drugich znaczeniach” mogą również występować w czasie Present Simple, jeśli mówimy o czynnościach wykonywanych regularnie, czyli o rutynie. W przykładach powyżej pokazałam je w czasie Present Continuous, bo pasowało to do pokazania ich odmiennego znaczenia i tak też prezentują to podręczniki.

Dlatego podsumowując:

Pierwsze znaczenie czasowników :
have – posiadać, taste – mieć smak, smell -pachnieć
występuje wyłącznie w Present Simple.

Drugie znaczenie:
have – robic coś np jeść, taste – próbować, smell – wąchać
może występować zarówno w Present Simple, jak i w Present Continuous, w zależności od tego, czy mówimy o rutynie, czy o czynności wykonywanej w danym momencie.

Przykład:
The chef tastes the soup every day before serving it. – Kucharz codziennie próbuje zupy przed podaniem. (To jest rutyna więc czas Present Simple, ale znaczenie próbować).
The chef is tasting the soup now. – Kucharz właśnie próbuje zupy. (To jest czynność wykonywana teraz więc Present Continuous).


Aby utrwalić dzisiejsze wiadomości, przygotowałam krótkie ćwiczenie: