Kiedy stosujemy czas Past Continuous

W dzisiejszym wpisie objaśnię zastosowanie czasu Past Continuous.
Pierwsze trzy podpunkty to wiedza obowiązkowa dla każdego ucznia. Punkty zaznaczone gwiazdką są również ważne, ale uczniowie z problemami w nauce mogą je odłożyć na później. To wiedza na poziomie szkoły ponadpodstawowej.
Zanim zajmiemy się omawianiem poszczególnych zasad, sprawdź czy znasz budowę zdań w czasie Past Continuous. Jeśli potrzebujesz powtórki, przeczytaj mój wpis na ten temat TUTAJ.

A teraz przechodzimy już do sedna.

Czynność, która trwała w danym momencie w przeszłości

Najważniejszym zastosowaniem czasu Past Continuous jest opis czynności, które w określonym momencie przeszłości były w trakcie trwania. Coś akurat się działo, było w toku w konkretnym momencie. Nie interesuje nas początek ani koniec, nie mówimy, czy czynność się zakończyła. Podkreślamy tylko jej trwanie. I to jest najważniejsze.
Przykłady:
At 8 p.m. yesterday, I was doing my homework. – O godzinie 8 wieczorem odrabiałem lekcje. (byłem w trakcie)
She was cooking dinner at six o’clock. – Ona gotowała obiad o szóstej.
At noon, the children were playing in the garden. – W południe dzieci bawiły się w ogrodzie.
At that moment, she was talking to her teacher. – W tamtym momencie rozmawiała ze swoją nauczycielką.

Zwróćcie uwagę na charakterystyczne wyrażenia, które pojawiają się w powyższych zdaniach:
at six o’clock – o szóstej
at noon – w południe
at that moment – w tamtym momencie
inne możliwe to:
at midnight – o północy
this time yesterday – o tej porze wczoraj,
i wiele podobnych

Dwie czynności przeszłe, które odbywały się jednocześnie

Kolejnym ważnym zastosowaniem czasu Past Continuous jest opisywanie dwóch lub więcej czynności, które trwały w tym samym czasie w przeszłości. O co w tym chodzi?
Po polsku to na przykład zdania typu:
Ja oglądałam film a mój brat kolorował obrazek.
Mama gotowała obiad a tata czytał gazetę.


Powyższe zdania możemy trochę „upiększyć”, chociaż i tak rozumiemy ich treść:
Podczas gdy ja oglądałam film, mój brat kolorował obrazek.
Gdy mama gotowała obiad, tata czytał gazetę.

W każdej z tych wersji znaczenie zdań jest takie samo. Dwie czynności działy się równocześnie. Każda oddzielnie. Żadna osoba nie zakłócała działania drugiej.

W języku angielskim zdania te będą brzmiały następująco:
I was watching a film and my brother was colouring a picture. – Ja oglądałam film, a mój brat kolorował obrazek.
My mum was cooking dinner and my dad was reading a newspaper. – Mama gotowała obiad a tata czytał gazetę.

W takich zdaniach bardzo często używa się spójników (zwłaszcza w szkole):

while – podczas gdy,
*as – gdy, podczas gdy.

Nie są one jednak obowiązkowe. Sam spójnik and również poprawnie łączy dwie czynności wykonywane jednocześnie. Użycie while lub as jedynie wyraźniej podkreśla, że obie czynności trwały równolegle.

Przykłady z wyrażeniami:

I was watching a film while my brother was colouring a picture. – Ja oglądałam film, podczas gdy mój brat kolorował obrazek.
lub
While I was watching a film, my brother was colouring a picture.

My mum was cooking dinner while my dad was reading a newspaper. – Mama gotowała obiad, podczas gdy tata czytał gazetę.
lub
While my mum was cooking dinner, my dad was reading a newspaper. – Podczas gdy mama gotowała obiad, mój tata czytał gazetę.

Więcej przykładów:
The children were playing outside and their parents were drinking coffee. – Dzieci bawiły się na dworze, a ich rodzice pili kawę.
We were travelling by train while our friends were driving to the same place. – My podróżowaliśmy pociągiem, podczas gdy nasi znajomi jechali samochodem do tego samego miejsca.
The teacher was explaining the lesson while the students were taking notes. – Nauczyciel wyjaśniał lekcję, podczas gdy uczniowie robili notatki.
The birds were singing while the sun was shining. – Ptaki śpiewały, podczas gdy świeciło słońce. (To zdanie to klasyk. Występuje w co drugim podręczniku 🙂
As we were walking through the park, the birds were singing. – Gdy szliśmy przez park, ptaki śpiewały.

Czynność dłuższa przerwana przez inne wydarzenie

Kolejnym, częstym zastosowaniem czasu Past Continuous jest opisywanie sytuacji, w której jedna czynność trwała, a w jej trakcie wydarzyło się coś innego. To drugie wydarzenie jest zazwyczaj krótkie i nagłe, dlatego wyrażamy je za pomocą czasu Past Simple.
Po polsku to na przykład takie zdanie:

Oglądałem telewizję, kiedy zadzwonił telefon.
Oglądanie telewizji trwało przez pewien czas. Telefon zadzwonił tylko w jednym, konkretnym momencie i przerwał tę czynność.
Dlatego fragment „oglądałem telewizję” napiszemy w czasie Past Continuous, bo to dłuższa czynność
a fragment „zadzwonił telefon” w czasie Past Simple – bo to czynność krótsza.

Zdanie w języku angielskim brzmi więc:

I was watching TV when the phone rang. – Oglądałem telewizję, kiedy zadzwonił telefon.

Inny przykład:

Wracała samochodem do domu, kiedy zobaczyła wypadek.

Jazda samochodem jest czynnością dłuższą a zobaczenie wypadku to krótka chwila, która wystąpiła w czasie tej dłuższej czynności.
Zdanie w języku angielskim będzie więc brzmiało:

She was driving home when she saw the accident.

Zauważcie, że w tych zdaniach używamy spójnika when – kiedy.
To może być pewna podpowiedź, gdy samodzielnie próbujemy budować zdania. Uczniowie początkowo mają trudności z ustaleniem, która czynność jest dłuższa i stanowi tło, a która jest krótsza. To, wbrew pozorom, wielu osobom nie przychodzi od razu.
dlatego niektórzy lubią posługiwać się schematem:

Past Continuous + when + Past Simple
lub
When + Past Simple, Past Continuous

Przykłady zdań:

I was reading a book when my friend called. – Czytałam książkę, kiedy zadzwonił mój kolega.
We were having dinner when the lights went out. – Jedliśmy kolację, kiedy zgasło światło.
They were playing football when it started to rain. – Grali w piłkę, kiedy zaczęło padać.
He was taking a shower when someone knocked at the door. – Brał prysznic, kiedy ktoś zapukał do drzwi.
The children were sleeping when their parents came home. – Dzieci spały, kiedy ich rodzice wrócili do domu.

*Opisywanie tła wydarzeń

To już jest zastosowanie czasu Past Continuous, które wykracza poza szkołę podstawową.
Czas Past Continuous tosujemy do opisywanie tła wydarzeń, czyli przedstawiania sytuacji, która panowała w danym momencie w przeszłości. Jest to przydatne m.in w opowiadaniach, książkach czy relacjach z wydarzeń.

Spójrz na przykład:
The sun was shining, the birds were singing, and people were walking in the park. – Świeciło słońce, ptaki śpiewały, a ludzie spacerowali po parku.

Autor nie opisuje w tym zdaniu jakiegoś wydarzenia, ale przedstawia obraz sytuacji, czyli to, co działo się w danej chwili. To jest tło do przedstawienia innej konkretnej historii.
Pamiętacie, że gdy opisujemy obrazek lub zdjęcie to stosujemy czas Present Continuous?
Tu jest podobnie, tylko dotyczy to przeszłości.

*Powtarzające się czynności wyrażające irytację

Past Continuous może być również używany do opisywania czynności, które powtarzały się w przeszłości bardzo często i powodowały irytację.
W takich zdaniach najczęściej pojawiają się przysłówki:
continually – nieustannie
always – zawsze
constantly – ciągle

Przykład:
He was always losing his keys. – On ciągle gubił swoje klucze.

W tym zdaniu nie chodzi o to, że zgubił je raz czy dwa razy. Ono podkreśla, że zdarzało się to bardzo często i było irytujące.

Podobnie w zdaniu:
She was constantly complaining about everything. – Ona ciągle na wszystko narzekała.

Słowo constantly pokazuje, że narzekanie było powtarzającym się zachowaniem, które przeszkadzało innym.

Ćwiczenia

Ćwiczenia, które proponuję dotyczą zastosowania obydwu czasów: Past Simple i Past Continuous. Ponieważ najlepiej uczyć się ich razem
https://angielek.pl/wp-content/uploads/2018/01/Czas-Past-Simple-i-Past-Continuous-_-ćwiczenia.pdf

Powodzenia w nauce!!!