Strona bierna i dwa dopełnienia

Ten wpis jest kontynuacją tematu strony biernej w języku angielskim.

Omówię w nim przykłady zdań z dwoma dopełnieniami. Jeśli jednak chcesz przeczytać artykuły w odpowiedniej kolejności, zacznij od tematu Strona bierna w czasie Present Simple, a następnie przeczytaj o Stronie biernej w innych czasach gramatycznych.

W poprzednich artykułach omawiałam proste przykłady zdań, w których czasowniki występują tylko z jednym dopełnieniem. Takie sytuacje są najczęstsze w języku angielskim. Istnieją jednak również czasowniki, po których mogą występować dwa dopełnienia:

  • dopełnienie bliższe (Direct Object) – odpowiada na pytanie „co?” lub „kogo?”;
  • dopełnienie dalsze (Indirect Object) – odpowiada na pytanie „komu?” lub „czemu?”.

Dla osób, które niezbyt dobrze wiedzą, czym jest dopełnienie, podam przykład zdania w języku polskim:

Przewodnik pokazał odwiedzającym kolekcję fotografii z lat 20. XX wieku.

Rozłóżmy je na części:

  • Komu pokazał? Odwiedzającym – to jest dopełnienie dalsze.
  • Co pokazał? Kolekcję fotografii – to jest dopełnienie bliższe.

Wszystko jasne?
To teraz popatrzmy na to zdanie w języku angielskim:

The curator showed the visitors a collection of photographs from the 1920s.

Dopełnieniem bliższym będzie tutaj the visitors, a dopełnieniem dalszym: a collection of photographs from the 1920s.
I tutaj pojawia się interesująca możliwość: takie zdanie możemy przekształcić na stronę bierną na dwa sposoby!

Sposób pierwszy: podmiotem staje się osoba (odbiorca czynności):

The visitors were shown a collection of photographs from the 1920s.
Odwiedzającym pokazano kolekcję fotografii z lat 20. XX wieku.

Sposób drugi: podmiotem staje się rzecz:

A collection of photographs from the 1920s was shown to the visitors.
Kolekcja fotografii z lat 20. XX wieku została pokazana odwiedzającym.

Obie wersje są poprawne, ale różnią się konstrukcją. W pierwszym zdaniu podmiotem staje się odbiorca czynności, natomiast w drugim rzecz, która jest pokazywana.
W pierwszej konstrukcji nie potrzebujemy przyimka to, natomiast w drugiej jest on konieczny.

Popatrzmy teraz na inne przykłady:

1. GIVE – dawać

Strona czynna (Active Voice):
My aunt gave me a beautiful necklace.
Moja ciocia dała mi piękny naszyjnik.

Strona bierna 1 (Passive Voice):
I was given a beautiful necklace.
Dostałam piękny naszyjnik.

Strona bierna 2 (Passive Voice):
A beautiful necklace was given to me.
Piękny naszyjnik został mi podarowany.

2. SEND – wysyłać

Active Voice:
The teacher sent us an important message.
Nauczyciel wysłał nam ważną wiadomość.

Passive Voice 1:
We were sent an important message.
Wysłano nam ważną wiadomość.

Passive Voice 2:
An important message was sent to us.
Ważna wiadomość została nam wysłana.

3. SHOW – pokazywać

Active Voice:
The guide showed the tourists an old castle.
Przewodnik pokazał turystom stary zamek.

Passive Voice 1:
The tourists were shown an old castle.
Turystom pokazano stary zamek.

Passive Voice 2:
An old castle was shown to the tourists.
Stary zamek został pokazany turystom.

4. OFFER – oferować

Active Voice:
The company offered John a new job.
Firma zaoferowała Johnowi nową pracę.

Passive Voice 1:
John was offered a new job.
Johnowi zaoferowano nową pracę.

Passive Voice 2:
A new job was offered to John.
Nowa praca została zaoferowana Johnowi.

5. TEACH – uczyć

Active Voice:
The professor taught the students an interesting lesson.
Profesor przeprowadził interesującą lekcję dla studentów.

Passive Voice 1:
The students were taught an interesting lesson.
Studenci mieli przeprowadzoną interesującą lekcję.

Passive Voice 2:
An interesting lesson was taught to the students.
Interesująca lekcja została przeprowadzona dla studentów.

6. TELL – powiedzieć, opowiedzieć

Active Voice:
My grandfather told us an interesting story.
Mój dziadek opowiedział nam ciekawą historię.

Passive Voice 1:
We were told an interesting story.
Opowiedziano nam ciekawą historię.

Passive Voice 2:
An interesting story was told to us.
Ciekawa historia została nam opowiedziana.

7. PAY – płacić

Active Voice:
The company paid the employees their monthly salaries.
Firma wypłaciła pracownikom miesięczne wynagrodzenia.

Passive Voice 1:
The employees were paid their monthly salaries.
Pracownikom wypłacono miesięczne wynagrodzenia.

Passive Voice 2:
Their monthly salaries were paid to the employees.
Ich miesięczne wynagrodzenia zostały wypłacone pracownikom.

8. BUY – kupować

Active Voice:
My parents bought me a new laptop.
Moi rodzice kupili mi nowego laptopa.

Passive Voice 1:
I was bought a new laptop.
Kupiono mi nowego laptopa.

Passive Voice 2:
A new laptop was bought for me.
Nowy laptop został kupiony dla mnie.

9. MAKE – robić, przygotowywać

Active Voice:
My mother made me a delicious birthday cake.
Moja mama zrobiła mi pyszny tort urodzinowy.

Passive Voice 1:
I was made a delicious birthday cake.
Zrobiono mi pyszny tort urodzinowy.

Passive Voice 2:
A delicious birthday cake was made for me.
Pyszny tort urodzinowy został zrobiony dla mnie.

10. WRITE – pisać

Active Voice:
She wrote her friend a long letter.
Ona napisała swojej przyjaciółce długi list.

Passive Voice:
A long letter was written to her friend.
Długi list został napisany do jej przyjaciółki.

11. READ – czytać

Active Voice:
The teacher read the children an interesting story.
Nauczyciel przeczytał dzieciom interesującą historię.

Passive Voice 1:
The children were read an interesting story.
Dzieciom przeczytano interesującą historię.

Passive Voice 2:
An interesting story was read to the children.
Interesująca historia została przeczytana dzieciom.

TO czy FOR?

Zwróć uwagę na przyimki występujące w drugiej konstrukcji strony biernej.
W przypadku wielu czasowników, takich jak GIVE, SEND, SHOW, OFFER, TELL czy READ, używamy przyimka TO.

Przykłady:

A necklace was given to me.
An important message was sent to us.
An interesting story was read to the children.


Natomiast po czasownikach BUY i MAKE używamy zazwyczaj przyimka FOR.

Przykłady:

A new laptop was bought for me.
A birthday cake was made for me.


Warto zapamiętać tę różnicę.

Uwaga!
Nie każdy czasownik, po którym występują dwa dopełnienia, pozwala na utworzenie dwóch wersji strony biernej. To jedna z subtelności gramatyki angielskiej.
Warto również pamiętać, że nawet jeśli obie konstrukcje są gramatycznie poprawne, nie zawsze brzmią równie naturalnie i równie często występują w codziennym języku.

Przedstawione przeze mnie przykłady pokazują typowe konstrukcje, które warto znać i zapamiętać.