W języku angielskim istnieje wiele sposobów wyrażania obowiązku, konieczności, umiejętności lub przypuszczenia.
Do najważniejszych z nich należą czasowniki modalne, o których pisałam TUTAJ.
Dzisiaj pod lupę biorę czasowniki półmodalne (semi-modal verbs), które łączą cechy czasowników modalnych i zwykłych.
Ich znajomość pomaga budować poprawne zdania oraz swobodniej komunikować się w języku angielskim.
Czym są czasowniki półmodalne?
To wyrażenia, które pod względem znaczenia przypominają czasowniki modalne, takie jak can, must czy should, ale pod względem gramatycznym zachowują się częściowo jak zwykłe czasowniki lub konstrukcje złożone.
Najważniejsze czasowniki półmodalne to:
1. Have to – musieć
Konstrukcji have to używamy, gdy mówimy o obowiązku lub konieczności, które często wynikają z przepisów albo wymagań innych osób.
Have to odmienia się przez osoby i czasy (w przeciwieństwie do czasownika modalnego must)
To prawdziwa zmora dla niektórych uczniów. Zwłaszcza w czasie Present Simple nie potrafią sobie z nim poradzić.
Zamierzam w przyszłości zająć się tym tematem i krok po kroku objaśnić formę have to w różnych czasach.
Przykłady:
I have to get up early every day.
Muszę codziennie wcześnie wstawać.
She has to wear a uniform at school.
Ona musi nosić mundurek w szkole.
We had to cancel our trip.
Musieliśmy odwołać naszą podróż.
You don’t have to come tomorrow.
Nie musisz jutro przychodzić.
UWAGA!
Don’t have to oznacza nie musieć, a nie zakaz.
Tutaj nie jest to tak skomplikowane jak z must
2. Need to – potrzebować, musieć
Konstrukcji need to używamy, gdy chcemy wyrazić potrzebę wykonania jakiejś czynności.
Need zachowuje się jak zwykły czasownik, dlatego w trzeciej osobie liczby pojedynczej w czasie Present Simple przyjmuje końcówkę -s.
Przykłady:
I need to study for my exam.
Muszę pouczyć się do egzaminu.
He needs to drink more water.
On musi pić więcej wody.
We needed to buy some food.
Musieliśmy kupić trochę jedzenia.
You don’t need to hurry.
Nie musisz się spieszyć.
UWAGA!
Oprócz wyrażenia need to istnieje też modalny czasownik need, który występuje w niektórych konstrukcjach.
Modalne need używamy najczęściej w zdaniach przeczących i pytających.
Przykłady:
You needn’t worry about it.
Nie musisz się tym martwić.
She needn’t come to the meeting.
Ona nie musi przychodzić na spotkanie.
Need I say more?
Czy muszę mówić coś więcej?
Need we take an umbrella?
Czy musimy brać parasol?
3. Be able to – być w stanie, potrafić
Konstrukcja be able to wyraża umiejętność lub możliwość wykonania danej czynności. Jest szczególnie przydatna wtedy, gdy chcemy mówić w różnych czasach, w których nie można użyć can w zwykły sposób.
Czasownik be dostosowujemy do osoby i czasu, np. am able to, is able to, was able to, will be able to.
Przykłady:
I am able to speak English.
Potrafię mówić po angielsku.
She was able to solve the problem.
Udało jej się rozwiązać problem.
We will be able to visit you next week.
Będziemy mogli odwiedzić cię w przyszłym tygodniu.
He hasn’t been able to sleep well recently.
Ostatnio nie był w stanie dobrze spać.
Więcej przeczytasz w moim wpisie TUTAJ
4. Be allowed to – mieć pozwolenie, móc
Konstrukcji be allowed to używamy, gdy mówimy o zasadach i zakazach. Jest bardzo przydatna, ponieważ pozwala wyrażać pozwolenie w różnych czasach gramatycznych.
Czasownik be odmienia się w zależności od osoby i czasu, podobnie jak w be able to np. am allowed to, is allowed to, are allowed to, was allowed to lub will be allowed to.
Przykłady:
I am allowed to go out with my friends.
Mogę wychodzić z przyjaciółmi, ponieważ mam na to pozwolenie.
She isn’t allowed to use her phone during lessons.
Ona nie może używać telefonu podczas lekcji.
We were allowed to leave school early.
Pozwolono nam wcześniej wyjść ze szkoły.
Will you be allowed to travel alone?
Czy będziesz mieć pozwolenie na samodzielną podróż?
Students are not allowed to eat in the library.
Uczniom nie wolno jeść w bibliotece.
UWAGA!
Warto odróżnić be allowed to od can. Obie konstrukcje mogą oznaczać móc, ale be allowed to wyraźnie podkreśla, że chodzi o pozwolenie lub obowiązujące zasady.
Porównaj:
I can swim.
Potrafię pływać.
I am allowed to swim here.
Mam pozwolenie, żeby tutaj pływać.
5. Be supposed to – mieć coś zrobić, być zobowiązanym
Wyrażenie be supposed to opisuje oczekiwania, ustalone zasady lub obowiązki. Może ono wskazywać, co ktoś powinien zrobić zgodnie z ustaleniami.
Przykłady:
I am supposed to meet Anna at six.
Mam spotkać się z Anną o szóstej.
Students are supposed to be quiet during the exam.
Uczniowie powinni zachowywać ciszę podczas egzaminu.
You were supposed to call me yesterday.
Miałeś do mnie zadzwonić wczoraj.
6. Used to – kiedyś, dawniej
Konstrukcja used to jest dobrze znana uczniom, ponieważ pojawia się zwykle przy okazji czasu Past Simple. Używamy jej, aby opisywać czynności, nawyki lub stany, które były prawdziwe w przeszłości, ale obecnie są nieaktualne.
Pytania i przeczenia tworzymy zgodnie z zasadami czasu Past Simple.
Więcej przeczytasz TUTAJ
Przykłady:
I used to play football every weekend.
Kiedyś grałem w piłkę nożną w każdy weekend. (Już nie gram)
She used to live in London.
Ona kiedyś mieszkała w Londynie. (Już nie mieszka)
We didn’t use to eat so much fast food.
Kiedyś nie jedliśmy tak dużo fast foodów. (To się zmieniło i teraz jemy)
Did you use to watch cartoons as a child?
Czy oglądałeś kiedyś bajki jako dziecko?
7. Had better – lepiej, żebyś
Konstrukcja had better służy do udzielania stanowczych rad lub ostrzegania przed możliwymi konsekwencjami. Choć zawiera słowo had, najczęściej odnosi się do teraźniejszości lub przyszłości.
Po had better stosujemy czasownik w formie podstawowej, bez to.
Przykłady:
You had better take an umbrella.
Lepiej weź parasol.
We had better leave now.
Lepiej już wyjdźmy.
You had better not be late.
Lepiej się nie spóźnij.
W mowie potocznej używamy formy skróconej ’d better, np. You’d better listen.
8. Ought to – powinien, powinno się
Wyrażenie ought to ma znaczenie podobne do should.
Możemy je stosować zamiennie, ale ought to jest bardziej formalne
Przykłady:
You ought to apologise to your friend.
Powinieneś przeprosić swojego przyjaciela.
We ought to help people in need.
Powinniśmy pomagać osobom potrzebującym.
He ought to be more careful.
On powinien być ostrożniejszy.
9. Dare (to) – ośmielać się, mieć odwagę
Czasownik dare oznacza mieć odwagę coś zrobić lub odważyć się na określone działanie. Może zachowywać się jak zwykły czasownik albo jak czasownik modalny. W zależności od konstrukcji może występować z to lub bez niego.
Przykłady:
He doesn’t dare to ask her a question.
On nie ma odwagi zadać jej pytania.
I wouldn’t dare to do that.
Nie odważyłbym się tego zrobić.
How dare you speak to me like that?
Jak śmiesz tak do mnie mówić.
W codziennym angielskim dare często pojawia się w pytaniach, przeczeniach i wyrażeniach podkreślających oburzenie.
Podsumowanie
Na koniec warto pamiętać, że nie wszystkie omówione wyżej konstrukcje są klasyfikowane jako czasowniki półmodalne. W zależności od przyjętej klasyfikacji gramatycznej niektóre z nich zalicza się do innych kategorii. Łączy je jednak to, że pomagają wyrażać m.in. obowiązek, konieczność, umiejętność, pozwolenie czy radę.