Jak tworzyć tryb rozkazujący w języku angielskim?

Dzisiejszy wpis dotyczy trybu rozkazującego w języku angielskim. Jest to forma, której używamy, gdy chcemy kogoś do czegoś zachęcić, poprosić, ostrzec albo wydać polecenie. W języku polskim odpowiada mu m.in.:
„Zrób to!”,
„Usiądź!”,
„Nie kłam!” itp.
Tryb rozkazujący pojawia się bardzo często w instrukcjach, regulaminach i ostrzeżeniach.
A uczniowie poznają go już na pierwszych lekcjach języka angielskiego, podczas zabaw i nauki prostych piosenek.

Tryb rozkazujący nie jest trudny i zasadniczo nie sprawia problemów. Uczniowie doskonale rozumieją angielskie zdania. A jeśli już pojawiają się jakieś trudności, to w momencie tworzenia zakazów. Uporządkujmy więc naszą wiedzę.

Tryb rozkazujący w języku angielskim tworzymy, używając samego czasownika w bezokoliczniku (bez „to”).
Przykłady:

Sit down! – Usiądź!
Open the window! – Otwórz okno!
Write your name! – Napisz swoje imię!

Nie potrzebujemy osobnych końcówek (jak w języku polskim), ani podmiotu you, ponieważ jest on tutaj domyślny.
Jeżeli chcemy być bardziej formalni, możemy na początku dodać słówko ’do’:
Do sit down! – Usiądź!

A jak utworzyć zakaz lub prośbę, żeby czegoś nie robić?
W takim przypadku wystarczy dodać don’t przed czasownikiem.

Don’t run! – Nie biegaj!
Don’t touch it! – Nie dotykaj tego!
Don’t be late! – Nie spóźnij się!

W zakazach, podobnie jak wcześniej, jeśli chcemy być bardziej formalni, możemy użyć ’do not’ zamiast skrótu. Ale nie musimy:
Do not be late! – Nie spóźnij się!
Do not sit down! – Nie siadaj!

Podsumowując:

czasownik + wykrzyknik = rozkaz
don’t + czasownik + wykrzyknik = zakaz

(Wykrzyknik czasami możemy sobie darować)

Ćwiczenia

Aby utrwalić znajomość trybu rozkazującego w języku angielskim polecam następujące ćwiczenia do druku:
Tryb rozkazujący – proste przykłady dla początkujących
Tryb rozkazujący – zdania z kontekstem; trzeba samemu odgadnąć kiedy wstawić nakaz a kiedy zakaz