W dzisiejszym wpisie omówię zastosowanie czasu Past Simple.
To bardzo ważny czas i często używany w języku angielskim. Jego znajomość jest konieczna, aby poradzić sobie z nauką w szkole a także na egzaminach.
Wcześniej omówiłam już jego budowę, a także podałam najbardziej istotne informacje. Możecie o tym przeczytać w następujących wpisach:
Czas Past Simple zdania twierdzące, zdania pytające, zdania przeczące.
A teraz poszerzymy nasza wiedzę o sytuacje, w których go używamy.
1. Czynności, które wydarzyły się i zakończyły w przeszłości
Czas Past Simple stosujemy do opisywania zdarzeń i stanów, które miały miejsce w przeszłości i zostały zakończone.
Nazywamy to zamkniętym okresem czasu.
Wiemy, kiedy dana czynność się wydarzyła, dlatego często towarzyszą mu określenia czasu (np. „wczoraj”, „w zeszłym roku”, „w 1999”).
A nawet jeśli nie wiemy kiedy coś się wydarzyło, ale należy to do przeszłości, to też używamy czasu Past Simple.
Opisujemy za jego pomocą coś, co było, minęło, koniec i kropka.
Oto przykłady zdań:
1. I visited my grandparents yesterday. – Odwiedziłem moich dziadków wczoraj.
Jest tutaj konkretne odniesienie do przeszłości (yesterday), więc używamy czasu Past Simple.
2. She bought a new phone last month. – Ona kupiła nowy telefon w zeszłym miesiącu.
Zdarzenie jest zakończone i osadzone w przeszłości (last month) – musi być czas Past Simple.
3. They moved to Spain in 2018. – Oni przeprowadzili się do Hiszpanii w 2018 roku.
4. We watched a great movie on Friday. – Obejrzeliśmy świetny film w piątek.
5. She didn’t like the soup. – Ona nie polubiła/zasmakowała tej zupy.
W tym zdaniu brakuje określenia czasu, ale wiemy, że jest to sytuacja w przeszłości i zamknięta historia.
6. I lost my keys two days ago. – Zgubiłem klucze dwa dni temu.
Wyrażenie ago zawsze wymaga czasu Past Simple.
7. He worked in a bank for five years. – On pracował w banku przez pięć lat.
Praca trwała określony czas w przeszłości i jest zakończona . To jest klasyczny Past Simple (nie Present Perfect!).
Gdybyśmy to zdanie napisali w czasie Present Perfect to znaczyłoby że: On pracuje w banku od pięciu lat (cały czas!).
8. The concert started at 8 p.m. – Koncert rozpoczął się o 20:00.
9. I met Sarah at a party. – Poznałem Sarah na imprezie.
Dokładny moment nie został podany, ale wydarzenie to „coś, co było i minęło”, wystarczy, żeby użyć czasu Past Simple.
10. They didn’t finish the project. – Oni nie skończyli projektu.
W tym przykładzie też brak daty, ale sytuacja należy do zakończonej przeszłości (to właśnie autor wypowiedzi ma na myśli). Pracowali nad tym, nie udało się skończyć i tyle. Jest to zamknięta przeszłość.
Gdyby fakt nieukończenia projektu miał skutki w teraźniejszości i był istotny „teraz”, wtedy powinniśmy zastosować czas Present Perfect.
2. Wydarzenia następujące jedno po drugim
Czas Past Simple jest używany, gdy opowiadamy historię lub relacjonujemy wydarzenia, które działy się kolejno w przeszłości.
Zdania w Past Simple tworzą wtedy ciąg działań: coś stało się najpierw, potem coś innego i tak dalej..
Jest to typowy sposób opowiadania o przeszłości.
Przykłady zdań:
She woke up, got dressed, and left the house. – Ona obudziła się, ubrała się i wyszła z domu.
Trzy czynności po kolei.
He opened the door, turned on the light, and walked in. – On otworzył drzwi, włączył światło i wszedł.
I finished my homework, watched a film, and went to bed. – Skończyłem pracę domową, obejrzałem film i poszedłem spać.
The teacher walked into the classroom, greeted the students, and started the lesson. – Nauczyciel wszedł do klasy, przywitał uczniów i rozpoczął lekcję.
We arrived at the airport, checked in, passed security, and waited for the plane. – Przyjechaliśmy na lotnisko, odprawiliśmy się, przeszliśmy kontrolę i czekaliśmy na samolot.
3. Wydarzenia powtarzające się w przeszłości
Kolejną sytuacją, w której używamy czasu Past Simple jest opisywanie czynności, które regularnie powtarzały się w przeszłości. Dotyczy to zwłaszcza przykładów, w których mamy określenie czasu (every day, often, always, on Mondays), ale takie określenia nie są konieczne. Ważne, by rutyna i zwyczaje miały miejsce w określonym okresie przeszłości.
Przykłady:
When I was a child, I played outside every day. – Kiedy byłem dzieckiem, bawiłem się na dworze codziennie.
She always walked to school. – Ona zawsze chodziła pieszo do szkoły.
We visited our grandparents every weekend. – Odwiedzaliśmy dziadków w każdy weekend.
Czas Past Simple nie sugeruje, czy te rzeczy nadal się dzieją, skupia się po prostu na opisie przeszłych, regularnych działań.
Dlatego, jeśli chcemy podkreślić, że dawne nawyki, regularne czynności i stany są już nieaktualne, musimy użyć USED TO. (Będzie o tym wkrótce kolejny wpis.)
Past Simple vs Past Continuous – tło i wydarzenie
Czas Past Simple występuje często w parze z czasem Past Continuous.
Dzieje się tak w przypadku, gdy opisujemy dłuższą czynność przerwaną przez krótszą czynność.
Past Continuous opisuje w tym przypadku dłuższą czynność, która trwa i jest tłem dla krótszej czynności.
Past Simple opisuje krótką czynność lub wydarzenie, które nastąpiło w trakcie dłuższej czynności.
Brzmi skomplikowanie?
To nie jest takie trudne, ale wymaga pewnej wprawy.
Początkowo niektórym uczniom trudno wpaść na pomysł, że to jest właśnie taka sytuacja, bo nazwy używane w objaśnieniach (czynność dłuższa, czynność krótsza) mieszają im nieco w głowach.
Dlatego najlepiej popatrzeć na przykłady i ćwiczyć, ćwiczyć, ćwiczyć…
Przykłady:
1.I was walking to school when it started to rain. – Szedłem do szkoły gdy zaczął padać deszcz.
was walking – tło, dłuższa czynność, dlatego PAST CONTINUOUS
started – nagłe zdarzenie, które wystąpiło w czasie drogi do szkoły, dlatego PAST SIMPLE
Uwaga!!!
W tym przykładzie nie można się sugerować tym, że prawdopodobnie deszcz długo padał. Tutaj nie chodzi o długość opadów deszczu a o krótki moment, w którym on zaczął padać. Szedłem do szkoły i nagle TRACH – deszcz zaczął padać
2. I dropped my phone while I was running. – Upuściłem telefon, podczas gdy biegłem.
was running – dłuższa czynność
dropped – krótkie wydarzenie
3. I was reading a book when the phone rang. – Czytałem książkę, kiedy zadzwonił telefon.
was reading – dłuższa czynność
rang – wydarzenie krótkie, przerywające
4. We were having dinner when the guests arrived. – Jedliśmy obiad, kiedy goście przyjechali.
were having dinner – czynność dłuższa, która właśnie była w toku
arrived – nagłe zdarzenie, które przerwało dłuższą czynność (posiłek)
Przykłady, które podałam wyżej to są najbardziej książkowe, typowe przykłady, które na 100 procent spotkacie też w waszych podręcznikach, dlatego warto je zapamiętać.
Past Simple vs Present Perfect
Wielu uczniów ma problemy z prawidłowym odróżnieniem sytuacji, w których powinni użyć czasu Past Simple, od tych, w których konieczny jest czas Present Perfect.
Przyjrzyjmy się więc różnicom między tymi czasami.
Past Simple to czas, którego używamy, gdy mówimy o czynnościach całkowicie zakończonych.
Mogą to być pojedyncze wydarzenia, powtarzające się czynności lub opisy całych okresów, ale jedno jest pewne: TO JUZ SIĘ SKOŃCZYŁO!!!
Present Perfect opisuje sytuacje, które zaczęły się w przeszłości, ale mają wpływ na teraz, lub dotyczą doświadczeń bez podawania konkretnego momentu. Kluczem jest: SKUTEK WIDOCZNY TERAZ, a nie moment w przeszłości.
Oto przykłady zdań:
PAST SIMPLE: She cooked dinner yesterday.
Zrobiła obiad wczoraj. Czynność zakończona, wspomnienie faktu z przeszłości.
PRESENT PERFECT: She has cooked dinner.
Ugotowała obiad. Skutek widać teraz, obiad jest gotowy.
PAST SIMPLE: He finished the report last week.
On skończył raport w zeszłym tygodniu. Było, minęło, koniec czynności.
PRESENT PERFECT: He has finished the report.
On skończył raport. W tej wypowiedzi jest ważne, że raport jest teraz gotowy.
PAST SIMPLE: The mechanic fixed the car yesterday.
Mechanik naprawił samochód. Zrobił to w przeszłości. Było, minęło, teraz nie jest to istotne, to po prostu przeszły fakt. Nie musimy nawet wspominać, kiedy on naprawił ten samochód. Jeśli użyjemy czasu Past Simple, to wiadomo, że to przeszła historia.
PRESENT PERFECT: The mechanic has fixed the car.
Mechanik naprawił samochód. Teraz jest naprawiony. Można nim już jeździć.
Myślę, że powyższe przykłady dobrze pokazują różnicę pomiędzy czasem Past Simple a czasem Present Perfect.
W zasadzie wszystko zależy od osoby, która mówi, od jej intencji.
Dlatego, mimo że rozumiecie to wszystko, co tutaj napisałam, nadal możecie mieć problemy z ćwiczeniami w szkolnych podręcznikach.
Dlaczego?
Z powodu błędnej interpretacji tego, co autor ma na myśli: czyli czy mówi o sytuacji z przeszłości, która była i minęła, czy skupia się na teraźniejszym rezultacie. To nie zawsze dla każdego jest jasne.
Szkolne ćwiczenia muszą być czytane uważnie, aby wychwycić właściwy kontekst. To wymaga pewnej wprawy i nie poddawania się.
Regularne ćwiczenia w tym przypadku działają cuda.
W tym miejscu powinnam zaproponować ćwiczenia gramatyczne, pomagające utrwalenie wiadomości. Ale, zorientowałam się, że nie mam ich za wiele. Na chwile obecną jest tylko ćwiczenie:
Czas Past Simple czy Past Continuous – pierwsze dwa ćwiczenia są powtórzeniem budowy czasu Past Simple i Past Continuous, ale ćwiczenie III doskonale nadaje się do dzisiejszegotematu.
Więcej ćwiczeń jest w przygotowaniu.
Powodzenia w nauce!!!