W dzisiejszym wpisie omówię zastosowanie czasu Present Continuous.
To bardzo ważny czas. Wraz z czasem Present Simple stanowi on podstawy wiedzy, jaką trzeba mieć, aby radzić sobie w nauce języka angielskiego.
Nieznajomość tych dwóch czasów (Present Simple i Present Continuous) zemści się dość szybko. A zaległości, jeśli się nawarstwią, trudno będzie nadrobić.
Dlaczego zastosowanie tych czasów sprawia takie problemy?
Dlatego, że posługując się nimi musimy zmienić nasz sposób myślenia i postrzegania teraźniejszości.
Wiele osób w sposób naturalny, płynny przechodzi ten proces i nie napotyka większych trudności w nauce. Ale nie każdy to potrafi. Są też uczniowie, dla których jest to wielkie wyzwanie i którzy nawet po wykonaniu ogromnej ilości ćwiczeń, wciąż nie mają pewności którego czasu użyć w danej sytuacji.
Do takich właśnie uczniów kieruję moje słowa.
Jeżeli jeszcze nie przeczytaliście mojego wpisu Kiedy stosujemy czas Present Simple, to zachęcam do tego, ponieważ w niektórych przykładach będę się do niego odnosiła jako porównania.
W zasadzie, dobrze byłoby omawiać zastosowania tych dwóch czasów razem.
KIEDY STOSUJEMY CZAS PRESENT CONTINUOUS?
Poniżej wymieniam najważniejsze zastosowania.
CZY TRZEBA WSZYSTKIE ZNAĆ?
W szkole podstawowej wystarczą punkty 1, 2 i 3.
Pozostałe dwa to materiał szkoły ponadpodstawowej.
1. Czynności wykonywane w tej chwili
Pierwszym i najważniejszym zastosowaniem czasu Present Continuous są sytuacje, które dzieją się w chwili mówienia.
To minimum z minimum wiedzy, którą musisz mieć. Ważny fundament, do którego dopiero po utrwaleniu dokładasz kolejne ” cegły”.
Co to takiego są „czynności, które dzieją się w chwili mówienia„?
Brzmi prosto i zrozumiale, ale muszę się upewnić, że wiadomo o co chodzi.
Wyobraźmy sobie następującą sytuację: Po szkolnym korytarzu, w czasie lekcji, spaceruje sobie pani woźna i zagląda do klas przez dziurkę od klucza. Sytuacja całkiem absurdalna, bo nie ma już takich dziurek od klucza, przez które coś widać, a panie woźne mają inne obowiązki niż podglądanie tego, co dzieje się na lekcjach. Gdyby jednak coś takiego miało miejsce, a pani woźna posługiwałaby się językiem angielskim, to trzymając oko przy dziurce od klucza mówiłaby do siebie w czasie Present Continuous: „Marek pisze”, „Kasia rozmawia z koleżanką„, ” Antek przeszkadza koledze„. Ponieważ to wszystko dzieje się właśnie w momencie, gdy pani woźna o tym mówi.
Mówienie i wydarzenie są jednoczesne.
Jeżeli więc opisujemy coś, co dzieje się teraz to musimy użyć czasu Present Continuous.
UWAGA!!!
Nawet jeśli nie użyjemy słowa now, right now lub at the moment, to i tak wiadomo, że czynność dzieje się „teraz”. Wynika to z samego faktu użycia czasu Present Continuous.
Uwaga nr 2!
Jeżeli opisujemy zdjęcie lub obrazek, to też używamy czasu Present Continuos. Sytuacje przedstawione na zdjęciach to taka „zamrożona” w czasie teraźniejszość
A oto przykłady innych zdań, które w języku angielskim muszą być przedstawione czasem Present Continuous:
She is talking to her friend right now. – Ona rozmawia teraz z przyjaciółką.
They are eating dinner now. – Oni jedzą obiad teraz.
He is watching TV at the moment. – On teraz ogląda telewizję.
We are listening to music right now. – Właśnie słuchamy muzyki.
The dog is barking outside. – Pies szczeka na zewnątrz.
She is reading a book right now. – Ona czyta książkę teraz.
Prawda, że przykłady nie są trudne?
Wynika to z faktu, że są „książkowe”.
W realnym życiu lub podczas sprawdzianów zdania i ich właściwa interpretacja, potrafią nam przysporzyć kłopotów.
Jeżeli my sami mówimy lub piszemy, to wiemy, czy dana sytuacja dzieje się w chwili mówienia, czy nie.
Ale skąd mamy o tym wiedzieć robiąc ćwiczenia?
Z kontekstu.
Kontekst to sytuacja, w której osadzone jest zdanie.
Na przykład:
„Słuchaj! Dziecko płacze!” – W tym przypadku słowo „słuchaj” pokazuje nam, że to dzieje się teraz i zdanie „Dziecko płacze” musimy napisać w czasie Present Continuous.
Inne przykłady kontekstu, które pokazują, że trzeba użyć czasu Present Continuous.:
„Zobacz! Policjant ściga złodzieja!”
„Bądź cicho, odrabiam lekcje!”
„Jest godzina siódma rano. Marek myje zęby.”
„Rodzice są w ogrodzie. Rozmawiają z sąsiadem.”
Zawsze, gdy chcemy zastosować prawidłowy czas, musimy poszukać wskazówki, która nam pokaże jakiego czasu musimy użyć.
ZAWSZE!!!
2. Czynności tymczasowe
Kolejnym, ważnym zastosowaniem czasu Present Continuous są sytuacje, które mają charakter tymczasowy i trwają jedynie przez określony czas.
Jeżeli powiem, że mieszkam w Londynie i użyję czasu Present Continuous, to oznacza to, że Londyn nie jest moim stałym miejscem zamieszkania, ale przebywam tam tymczasowo.
I live in London. – Present Simple – SYTUACJA STAŁA
I’m living in London. – Present Continuous – SYTUACJA TYMCZASOWA
Najbardziej szkolnymi przykładami, które również mogą pojawić się na sprawdzianie są zdania typu:
I go to school by bus every day, but today I’m going by bike. – Codziennie jadę do szkoły autobusem ale dzisiaj jadę rowerem.
We always have soup for lunch, but today we’re eating pizza. – Zawsze jemy na obiad zupę, ale dzisiaj jemy pizzę.
I help my parents every day, but today I’m going to the cinema with my friend. – Codziennie pomagam rodzicom, ale dzisiaj idę z kolegą do kina.
W powyższych przykładach pierwsze części zdań są w czasie Present Simple, ponieważ opisują rutynę, natomiast drugie części są w czasie Present Continuous, ponieważ opisują czynności tymczasowe – odstępstwo od rutyny.
Inne przykłady zdań opisujących sytuacje tymczasowe:
I am staying with my aunt this week. – W tym tygodniu mieszkam u cioci. (na chwilę, nie na stałe)
She is working from home today. – Ona pracuje dziś z domu. (tylko dziś, zazwyczaj pracuje w biurze)
We are taking care of our neighbor’s dog while she is on holiday. – Opiekujemy się psem sąsiadki, dopóki ona jest na wakacjach. (na codzień tego nie robimy).
3. Plany i ustalenia dotyczące przyszłości
Czas Present Continuous służy również do mówienia o bliskiej zaplanowanej przyszłości, czyli o planach, które naprawdę mają się wydarzyć.
W takich zdaniach często pojawiają się określenia czasu: this weekend, tomorrow, next week, on Friday, tonight, in the afternoon.
Przykłady zdań:
I am meeting my friend tomorrow. – Jutro spotykam się z przyjacielem. (jesteśmy już umówieni)
She is flying to Paris next week. – Ona leci do Paryża w następnym tygodniu. (ustalone, bilety kupione)
He is starting a new job on Monday. – On zaczyna nową pracę od poniedziałku.
I am seeing the doctor in the afternoon. – Mam wizytę u lekarza po południu.
They are moving to a new flat next month. – Oni przeprowadzają się do nowego mieszkania w przyszłym miesiącu.
4. Zmiany i rozwijające się sytuacje
(Ten punkt oraz kolejny dotyczą zastosowań czasu Present Continuous, które są wprowadzane w szkołach ponadpodstawowych.)
Czym są zmiany i rozwijające się sytuacje?
Myślę, że najlepiej pokażą to przykładowe zdania:
The weather is getting colder. – Pogoda robi się coraz zimniejsza.
She is becoming more confident. – Ona staje się bardziej pewna siebie.
Prices are rising rapidly. – Ceny szybko rosną.
The population is growing quickly. – Populacja rośnie szybko.
My English is getting better. – Mój angielski staje się coraz lepszy.
The company is expanding its services. – Firma rozszerza swoje usługi.
W powyższych zdaniach widzimy sytuacje, które są w trakcie rozwoju. Nie są zakończone, lecz cały czas postępują i zmierzają w określonym kierunku.
PROCES ZMIANY CAŁY CZAS TRWA!
Czas Present Continuous służy tutaj do opisywania procesów wzrostu i zmian, które nie nastąpiły nagle, lecz rozwijają się w czasie.
Jeszcze więcej przykładów:
People are becoming more aware of environmental problems. – Ludzie stają się bardziej świadomi problemów środowiskowych.
Online shopping is becoming more popular. – Zakupy online stają się coraz bardziej popularne.
The city is developing very fast. – Miasto rozwija się bardzo szybko.
More students are studying abroad. – Coraz więcej studentów studiuje za granicą.
Healthcare is getting more advanced. – Opieka zdrowotna staje się coraz bardziej zaawansowana.
He is learning to manage his time better. – On uczy się lepiej zarządzać swoim czasem.
Public transport is improving in many cities. – Transport publiczny poprawia się w wielu miastach.
Many people are changing their lifestyle to be healthier. – Wielu ludzi zmienia swój styl życia, aby być zdrowszym.
A CO SIE STANIE JEŚLI NIE UŻYJĘ TU CZASU PRESENT CONTINUOUS?
W wielu sytuacjach zdania będą brzmieć dziwnie, a także zmienią znaczenie. Zamiast opisywać proces zachodzącej zmiany, opiszą fakty.
Przykłady:
The climate is becoming warmer. – Klimat się ociepla teraz. Obserwujemy aktualny proces zmian.
The climate becomes warmer. – Klimat ma tendencję do ocieplania się. Jest to ogólne stwierdzenie, mniej naturalne w codziennym języku.
The economy is improving. – Gospodarka się poprawia teraz. Trwa wzrost.
The economy improves. – Gospodarka poprawia się. Dzieje się tak zwykle, to jej cecha. Jest to mało naturalne zdanie. Znaleźć je można np w artykule naukowym.
Myslę, że widać to wyraźnie i nie trzeba więcej tłumaczyć tego punktu.
Dla opisywania procesu zmian używamy czasu Present Continuous.
5. Irytujące czynności
Ostatnie zastosowanie czasu Present Continuous jest bardzo przydatne.
Możemy nim wyrazić naszą irytację, a także zaskoczenie lub zdziwienie.
Bardzo często czas Present Continuous wystepuje wówczas ze słowem always.
Oto przykłady:
You are always buying new gadgets! – Zawsze kupujesz nowe gadżety! (zdziwienie, że tak często)
He is always finding the best deals! – On zawsze znajduje najlepsze okazje! (pozytywne zdziwienie)
She is always borrowing my clothes without asking! – Ona zawsze pożycza moje ubrania bez pytania!
They are always making a mess in the kitchen! – Oni zawsze robią bałagan w kuchni!
You are always forgetting your homework! – Zawsze zapominasz o pracy domowej!
Zauważcie, że jeżeli te same zdania powiemy w czasie Present Simple, to stracą one swój emocjonalny ładunek i będą po prostu opisywały fakty i rutynę konkretnych osób.
Na zakończenie przypominam, że istnieją czasowniki, które nie występują w czasie Present Continuous. Są to czasowniki statyczne, służące do wyrażania opinii, uczuć i stanów umysłu. Więcej o nich napisałam w moim wpisie Kiedy stosujemy czas Present Simple.
Wymienione wyżej zastosowania czasu Present Continuous najlepiej utrwalić za pomocą ćwiczeń.
Present Simple czy Continuous – w tym ćwiczeniu należy wybrać czas Present Simple lub Continuous. Zastosowanie czasu Present Continuous obejmuje pkt 1-3.
FILM NA YOUTUBE: Present Simple or Present Continuous – 20 przykładów zdań do ćwiczenia. https://youtu.be/6Vvg8sSl8e4