Czas Present Simple to jeden z najczęściej używanych czasów w języku angielskim. I jeden z tych, które sprawiają największe problemy.
Wielu uczniów zniechęca się do nauki, nie mogąc zapamiętać sposobu budowania zdań i tej nieszczęsnej literki 's’ w 3 osobie liczby pojedynczej, innym natomiast myli się do i does. A jeśli ktoś przejdzie z sukcesem cały proces nauki gramatyki, to potem i tak do końca szkoły boryka się z zastosowaniem czasu Present Simple w praktyce.
Podręczniki szkolne potrafią być naprawdę podstępne i podchwytliwe, byleby tylko przyłapać ucznia na robieniu błędów i zachwiać jego pewnością siebie. Tymczasem w prawdziwym życiu używanie czasu Present Simple jest łatwiejsze, niż w szkole ponieważ to MY jesteśmy panami sytuacji i decydujemy o tym, co chcemy powiedzieć, a nie autor zadania, którego intencji musimy się domyślać.
Trudno jest skonstruować ćwiczenia, które będą dobrze oddawały kontekst sytuacji i pomogą zobaczyć, dlaczego taki, a nie inny czas został w nich użyty. W wielu przykładach możliwe są też inne odpowiedzi, które czasem wcale, a czasem nieznacznie zmieniają sens wypowiedzi. Dlatego nie można się zniechęcać z powodu trudności w wykonywaniu ćwiczeń, bo są one po prostu ćwiczeniami – jednym ze sposobów na naukę i utrwalanie wiedzy a nie wyroczniami.
W miarę upływu czasu, naprawdę zobaczycie postępy.
W dzisiejszym wpisie zajmę się zastosowaniem czasu Present Simple i spróbuję wyjaśnić krok po kroku sytuacje, w których musimy go użyć. Może wydać się wam, że jest tego dużo. Ale spokojnie.
Nie taki diabeł straszny, jak go malują.
Krok po kroku, wszystko da się zrozumieć i zapamiętać.
A jeżeli nauka przychodzi wam z dużymi trudnościami, to na początek ogarnijcie tylko punkt pierwszy.
Zastosowanie czasu Present Simple:
1. Czynności, które się powtarzają, nawyki, rutyna
Oto pierwsza sytuacja, w której stosujemy czas Present Simple. Wydaje się prosta i jasna. Jednak młodsi uczniowie nie zawsze rozumieją, co to są czynności, które się powtarzają, podobnie jak słowa: nawyki, zwyczaje, codzienna rutyna. Zwłaszcza ta 'rutyna’ zrobiła swego czasu furorę w pewnej klasie. (Co to takiego?) Słownictwo dzieci jest często bardzo ubogie.
Łatwo się też domyśleć jak brzmi odpowiedź na pytanie skierowane do dowolnego ucznia:
– Jakie masz nawyki?
– Żadne.
Ewentualnie:
– Mój wujek pali papierosy.
Czyżby więc nie trzeba było używać czasu Present Simple?
Żarty żartami, ale to jest naprawdę ważne, żeby dobrze wytłumaczyć o co w tym wszystkim chodzi.
I jednak trudne.
My w języku polskim zupełnie inaczej spoglądamy na teraźniejszość, niż robią to użytkownicy języka angielskiego. Musimy więc przejąć ich sposób myślenia.
Ja pokazuję to na przykładach polskich zdań.
Zdanie pierwsze: Czytam książki.
Czy jest to czynność powtarzająca się, nawyk albo rutyna?
Tak, jeżeli mogę dodać do tej wypowiedzi jak często to robię (np. czasami, rzadko, codziennie) to jest to czynność powtarzająca się. Zastosuję więc czas Present Simple.
Ale jeśli dodam do zdania słowo teraz – to już nie będzie to czynność, która się powtarza, tylko czynność dziejąca się w chwili mówienia, i nie mogę zastosować czasu Present Simple.
Zdanie drugie: Tata łowi ryby.
Jeżeli mówimy, że tata zajmuje się łowieniem ryb i robi to regularnie, od czasu do czasu, rzadko lub nigdy, to użyjemy czasu Present Simple.
Jeżeli mówimy, że tata łowi ryby teraz, w tym momencie, to nie jest to czynność powtarzająca się i czas Present Simple nie może być zastosowany.
Zdanie trzecie: Nigdy nie jem mięsa.
Czy to czynność, która się powtarza?
Tak, nawet jeśli mówimy, że czegoś nie robimy regularnie, ponieważ to nie jest naszym zwyczajem ani nawykiem, też musimy użyć czasu Present Simple.
Podsumowując:
Jeżeli w zdaniu możemy użyć, nawet domyślnie, jednego z określeń częstotliwości (zawsze, czasami, nigdy, codziennie, co tydzień, w piątki itp), to powinniśmy zastosować czas Present Simple.
Ponieważ to są właśnie te słynne nawyki, rutyna i przyzwyczajenia, o których nie mielibyśmy pojęcia, gdybyśmy nie uczyli się języka angielskiego.
A oto garść przykładów zdań:
I get up at seven o’clock every day. – Wstaję o siódmej każdego dnia.
She goes to school by bus. – Ona jeździ do szkoły autobusem.
We eat breakfast together every morning. – Jemy razem śniadanie każdego ranka.
He plays football on Sundays. – On gra w piłkę nożną w niedziele.
They watch TV in the evening. – Oni oglądają telewizję wieczorem.
My dad reads the newspaper every morning. – Mój tata czyta gazetę każdego ranka.
I often brush my teeth twice a day. – Często myję zęby.
She usually drinks coffee before work. – Ona zazwyczaj pije kawę przed pracą.
We visit our grandparents every weekend. – Odwiedzamy naszych dziadków w każdy weekend.
He goes for a walk after dinner. – On chodzi na spacer po kolacji.
2. Fakty, prawa natury, ogólne prawdy
Kolejne zastosowanie czasu Present Simple dotyczy stałych faktów, czegoś, co zawsze jest prawdziwe.
W podręcznikach będzie to standardowy przykład o wodzie, która wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza i o słońcu, które rano wstaje na wschodzie a wieczorem chowa się na zachodzie.
I na tym inwencja twórcza autorów często się wyczerpuje.
Jakie inne zdania opisują fakty, prawa natury i ogólne prawdy?
Na przykład takie:
Rośliny potrzebują światła słonecznego, żeby rosnąć. – Plants need sunlight to grow.
Deszcz spada z chmur. – Rain falls from clouds.
Koty mają cztery nogi. – Cats have four legs.
Pszczoły produkują miód. – Bees make honey.
Dwa plus dwa równa się cztery. – Two plus two equals four.
Ciało człowieka składa się w około 70% z wody. – The human body contains about 70% water.
Światło porusza się szybciej niż dźwięk. – Light travels faster than sound.
Olej unosi się na wodzie. – Oil floats on water.
Dzieci uczą się szybko. – Children learn quickly.
Czas leczy wszystkie rany. – Time heals all wounds.
Wszystkie te zdania:
– nie dzieją się teraz – są zawsze prawdziwe.
– mówią o czymś stałym, niezmiennym,
– opisują prawa natury, fakty naukowe lub mądrości życiowe,
dlatego zastosujemy w nich czas Present Simple.
3. Uczucia, opinie, stany umysłu
Czasu Present Simple używamy z czasownikami, które opisują stan, a nie działanie, np.: like, love, know, understand, believe, want, need.
Są to czasowniki statyczne.
Początkowo trudno je zapamiętać. My po prostu rozumiemy słowa, nie zastanawiając się czy one opisują stan, czy aktywność. A tutaj należy najpierw poddać czasownik analizie i zdecydować, czy zaliczyć go do kategorii statycznych czy nie.
Nikt tego nie lubi i podświadomie każdy stara się tego unikać. Ale po wykonaniu wystarczającej ilości ćwiczeń, czasowniki te uporządkują się w naszym umyśle.
Zapamiętajmy: czasowniki statyczne występują zawsze w Present Simple.
A poniżej dla ułatwienia zamieszczam przykłady zdań z tej kategorii.
Lubię pizzę. – I like pizza.
Kocham swoją rodzinę. – I love my family.
Nienawidzę zimy. – I hate winter.
Oni wierzą, że on jest uczciwy. – They believe he is honest.
Znam odpowiedź. – I know the answer.
Myślę, że on ma rację. – I think he is right.
Potrzebuję trochę odpoczynku. – I need some rest.
Rozumiem to pytanie. – I understand this question.
Chcę nauczyć się angielskiego. – I want to learn English.
Wydaje mi się, że to dobry pomysł. – It seems to me that it’s a good idea.
4. Rozkłady jazdy, plany, harmonogramy
Kolejna sytuacja, w której stosujemy czas Present Simple dotyczy zaplanowanych wydarzeń w przyszłości, takich jak:
- wydarzenia oficjalne (np. mecze, koncerty).
- rozkłady jazdy,
- plany lekcji,
- programy imprez,
- loty, godziny otwarcia,
Myślę, że najłatwiej zapamiętać tylko dwa słowa: rozkłady i harmonogramy, i nie rozdrabniać się na pomniejsze kategorie. Przecież w sumie chodzi o to samo: o ustalone z góry fakty.
Przykłady zdań:
Pociąg odjeżdża o siódmej rano. –The train leaves at seven o’clock in the morning.
Autobus przyjeżdża o dziewiątej trzydzieści. – The bus arrives at half past nine.
Samolot ląduje o 22:15. – The plane lands at 10:15 p.m.
Nasze lekcje zaczynają się w poniedziałek. – Our lessons start on Monday.
Film zaczyna się o ósmej wieczorem. – The film starts at eight in the evening.
Sklep otwiera się o dziesiątej rano. – The shop opens at ten o’clock in the morning.
Muzeum zamyka się o szóstej po południu. – The museum closes at six in the afternoon.
Koncert zaczyna się jutro wieczorem. –The concert starts tomorrow evening.
Mecz kończy się o dziewiątej. – The match ends at nine o’clock.
Zajęcia trwają do godziny dwunastej. – The classes last until twelve o’clock.
5. Komentarze sportowe, narracja, instrukcje
To zastosowanie czasu Present Simple rzadko będzie wam potrzebne w szkole, warto jednak o nim wiedzieć, bo może się przydać w życiu.
W relacjach sportowych (np. w telewizji, radiu lub podczas meczu) używamy czasu Present Simple, mimo że opisujemy coś, co dzieje się teraz.
Dlaczego? Bo narrator relacjonuje akcję w czasie rzeczywistym. Nie skupia się na procesie trwania, tylko na następujących po sobie wydarzeniach. Inaczej mówiąc: czas Present Simple w komentarzu sprawia, że opis brzmi dynamicznie, żywo i bezpośrednio.
W języku polskim też często mówimy w czasie teraźniejszym: „Lewandowski strzela gola!”, „Bramkarz broni rzut karny!”
Podobnie musimy zrobić podczas streszczania akcji książki lub filmu.
Używamy czasu Present Simple, nawet jeśli fabuła jest fikcyjna i dzieje się w przeszłości. Np. „Film opowiada o chłopcu, który marzy o podróżach”, „Historia kończy się szczęśliwie”, „Główna bohaterka postanawia zmienić swoje życie”
I ostatnim przykładem do zapamiętania są instrukcje, przepisy kulinarne, regulaminy i podręczniki, w których również używamy czasu Present Simple, żeby opisać kolejne kroki lub zasady.
Uff, popatrzcie na przykłady, ponieważ lepiej przemawiają niż moje słowa:
The referee blows the whistle. – Sędzia gwiżdże.
The goalkeeper catches the ball. – Bramkarz łapie piłkę.
The story begins in a small village. – Historia zaczyna się w małej wiosce.
The main character meets a mysterious stranger. – Główny bohater spotyka tajemniczego nieznajomego.
First, mix the flour with sugar. – Najpierw wymieszaj mąkę z cukrem.
Then, add two eggs and stir well. – Następnie dodaj dwa jajka i dobrze wymieszaj.
To jeszcze nie wszystko
Niestety, to jeszcze nie wszystko. W dzisiejszym wpisie omówiłam zastosowanie czasu Present Simple, opisując wszystkie możliwe konteksty, w jakich może się pojawić.
Pozostały jednak do omówienia czasowniki, które zmieniają znaczenie w zależności od tego, czy użyjemy je w czasie Present Simple czy Present Continuous. Przygotowałam o nich oddzielny wpis: https://angielek.pl/czasowniki-ktore-zmieniaja-znaczenie-w-zaleznosci-od-czasu-present-simple-i-present-continuous/
Jak to wszystko zapamiętać?
Nauka języka angielskiego to długotrwały proces i nie da się wszystkich informacji przyswoić od razu.
Trzeba po prostu regularnie powtarzać wiadomości i wykonywać ćwiczenia.
Krok po kroku, wszystko stanie się jasne i zrozumiałe.
A co jeśli jutro jest klasówka, a w głowie wszystko się pomieszało?
W sytuacji kryzysowej polecam zapamiętać przykłady z niebieskich ramek, które tutaj zamieściłam.
To najbardziej typowe, charakterystyczne zdania w czasie Present Simple. Dodatkowo warto trochę poćwiczyć i przerobić je na zdania przeczące i pytające, aby znając zastosowanie, nie zrobić błędów w gramatyce.
Dla chętnych polecam ćwiczenia do druku:
np. Czas Present Simple czy Continuous
i inne dostępne w zakładce z ćwiczeniami.
Powodzenia w nauce!!!
