W dzisiejszym wpisie zajmę się konstrukcją be going to, która w języku angielskim służy do mówienia o przyszłości. Dla niektórych uczniów jest to sprawa dość skomplikowana, więc postaram się użyć jak najprostszych słów i wyjaśnić wszystko w zwięzły sposób.
Bo, niestety, nie możecie tego tematu opuścić. To jest wiedza podstawowa i aby ruszyć dalej, trzeba ją przyswoić.

W języku angielskim z mówieniem o przyszłości jest taki problem, że nie ma na nią jednego sposobu i jednego czasu. Jeżeli myślicie, że do wszystkiego wystarczy wam czas Future Simple, to niestety jesteście w błędzie. Na poziomie minimum musicie rozróżniać cztery różne sposoby mówienia o przyszłości. Konstrukcja be going to jest jednymz nich.

„Be going to” znaczy „mieć zamiar”

Bardzo często mówimy, że be going to oznacza mieć zamiar.

I jest to prawda. Ale tylko częściowa.
Mówiąc mieć zamiar, mamy na myśli ludzi, ewentualnie zwierzęta i ich plany na przyszłość. Bo kojarzy nam się to z myśleniem i podejmowaniem decyzji. A przecież be going to nie ogranicza się tylko do takich sytuacji. Równie dobrze spotkamy zdania, które po polsku mogłyby zabrzmieć tak, jakby deszcz „miał zamiar padać” albo jakby szklanka „miała zamiar się rozbić”. A nawet w przypadku ludzi sytuacja nie zawsze jest całkiem oczywista. Możemy przecież powiedzieć:

He is going to fall off his bike.
On zaraz spadnie z roweru.

Nie oznacza to przecież: On ma zamiar spaść z roweru.

Czyli widzimy, że w części sytuacji tłumaczenie be going to jako „mieć zamiar” będzie nietrafione, a czasem wręcz absurdalne. Co więc tak naprawdę oznacza be going to?

Mamy tutaj dwa bardzo ważne zastosowania.

1. Mieć zamiar coś zrobić.
To jest nasze podstawowe znaczenie. Minimum z minimum, które musimy znać. Czyli mówimy o czymś, co ktoś zamierza zrobić i co już zaplanował.

2. Przewidywanie, że coś się wydarzy, ponieważ widzimy wyraźne oznaki. W tym przypadku nie chodzi tutaj o plan. Po prostu widzimy sytuację i na jej podstawie przewidujemy przyszłość.

Możemy więc zapamiętać:

be going to – plan, zamiar

albo:

be going to – przewidywanie na podstawie tego, co widzimy

Zastosowanie pierwsze – zamiar, plan

Tutaj podam standardowy przykład.

Ania przygotowuje się do wyjazdu do Włoch. Kupiła bilet, zarezerwowała hotel, zaplanowała wszystko i tylko czeka niecierpliwie na ten dzień.
W jaki sposób powiemy po angielsku:

Ania pojedzie do Włoch.
?
Użyjemy be going to:

Anna is going to go to Italy.
Ania pojedzie do Włoch.

W tym przypadku be going to pokazuje, że nie jest to przypadkowy pomysł. Ania ma już taki plan. Po polsku możemy więc też powiedzieć:
Ania ma zamiar pojechać do Włoch.

My, w języku polskim nie rozróżniamy przyszłości, czy jest zaplanowana, czy nie. Nie jest to dla nas istotne. Mamy za to czas przyszły dokonany, i niedokonany. Anglicy natomiast widzą przyszłość inaczej. Stąd też te wszystkie trudności, które pojawiają się w trakcie nauki.

Więcej przykładów:

I’m going to buy a new phone.
Zamierzam kupić nowy telefon.

She’s going to study medicine.
Ona zamierza studiować medycynę.

We’re going to visit our grandparents this weekend.
W ten weekend zamierzamy odwiedzić naszych dziadków.

He’s going to learn Spanish.
On zamierza uczyć się hiszpańskiego.

They’re going to move to London.
Oni zamierzają przeprowadzić się do Londynu.

I’m going to clean my room after lunch.
Zamierzam posprzątać swój pokój po obiedzie.

W każdym z tych przykładów mówimy o planach i zamiarach

Zastosowanie drugie – przewidywanie na podstawie tego, co widzimy

Tutaj sprawa się komplikuje.
Co oznacza „przyszłość przewidywana na podstawie widocznych znaków”?

Wróćmy do szklanki, o której wspominałam wcześniej.
Wyobraźcie sobie, że szklanka stoi na samej krawędzi stołu. Chwieje się i coraz bardziej przesuwa. Wszystko wskazuje na to, że za chwilę spadnie.

Po polsku powiemy:
Szklanka zaraz spadnie.

Po angielsku:
The glass is going to fall.

Nie znaczy to, że szklanka ma zamiar spaść. Nie znaczy to również, że ktoś wcześniej zaplanował jej upadek. Po prostu widzimy sytuację i na jej podstawie przewidujemy, co wydarzy się za chwilę. Mówimy, co się wydarzy, bo po prostu to widać.
To jest właśnie drugie, ważne zastosowanie be going to.

Inny, typowo szkolny przykład dotyczy chmur i deszczu.
Jeżeli widzimy na niebie ciężkie, ciemne chmury, to każdy z nas potrafi przewidzieć pogodę i powiedzieć, że za chwilę zacznie padać.
Po angielsku będzie to brzmiało:

It’s going to rain.
Zaraz będzie padać.

Nie oznacza to, że deszcz ma zamiar padać. Po prostu patrzymy na niebo i przewidujemy, co się wydarzy.

Inne przykłady:

Widzimy samochód wypadający zza zakrętu i niebezpiecznie zbliżający się do drzewa:
The car is going to hit the tree.
Samochód uderzy w drzewo.

Widzimy chłopaka biegnącego bardzo szybko w stronę kałuży:
He’s going to fall into the puddle.
On wpadnie do kałuży.

Widzimy osobę niosącą bardzo dużo pudeł. Jedno z nich zaczyna się przechylać:
She’s going to drop the box.
Ona upuści pudełko.

Widzimy piłkę lecącą prosto w stronę okna:
The ball is going to break the window.
Piłka wybije okno.

Widzimy, że ktoś przygotował ogromną ilość jedzenia, a przy stole siedzi tylko kilka osób:
We’re going to have a lot of food left.
Zostanie nam dużo jedzenia.

Widzimy piłkarza biegnącego w stronę bramki i znajdującego się już bardzo blisko niej:
He’s going to score.
On strzeli gola.

Myślę, że tyle przykładów wystarczy, aby zrozumieć o co w tym chodzi.
W przyszłości będziemy jeszcze porównywać be going to z czasem Future Simple i wtedy omówimy jeszcze więcej przykładów.

Teraz zajmijmy się krótko budową zdań.
To nie będzie nic trudnego.
Jeśli z nauką języka angielskiego dotarliście aż do tego miejsca, to na pewno potraficie radzić sobie ze zdaniami, w których operatorem jest czasownik to be.

Tylko muszę się jeszcze upewnić i zapytać:
Co znaczy be w be going to?

Oczywiście w to miejsce musimy wstawić osobową formę czasownika to be, zgodną z podmiotem, czyli am, is lub are.

Zdania twierdzące

Budowa zdań twierdzących jest nastepująca:

Ponieważ wiele przykładów zdań twierdzących podałam już w omówieniu powyżej, do naszej analizy weźmy trzy nowe:

Tom and Lisa are going to sell the house.
Tom i Lisa zamierzają sprzedać dom.

Our parents are going to be late.
Nasi rodzice będą spóźnieni.

The dog is going to jump into the water.
Pies zaraz wskoczy do wody.

Poniżej umieszczam zdania z pokolorowanymi elementami:

Tom and Lisa are going to sell the house.
Our parents are going to be late.
The dog is going to jump into the water.

Zdania pytające

Pytania tworzymy za pomocą osobowej formy czasownika to be, którą stawiamy przed podmiotem.

Przykłady:

Are Tom and Lisa going to sell the house?
Czy Tom i Lisa zamierzają sprzedać dom?

Are our parents going to be late?
Czy nasi rodzice będą spóźnieni?

Is the dog going to jump into the water?
Czy pies zaraz wskoczy do wody?

A teraz pytania z pokolorowanymi elementami:

Are Tom and Lisagoing to sell the house?
Are our parents going to be late.?
Is the doggoing to jump into the water?

Zdania przeczące

Budowa zdań przeczących na pewno też nie sprawi trudności, mimo że wygląda na skomplikowaną. Ale jeśli do tej pory poznaliście czas Present Continuous, to be going to nie będzie dla was trudne.
Nie będę podawać przykładów z formami skróconymi aren’t / isn’t , aby nie przedłużać już tego wpisu.
Mam nadzieję, że budowa zdań jest jasna.

Przykłady:

Tom and Lisa are not going to sell the house.
Tom i Lisa nie zamierzają sprzedać dom.

Our parents are not going to be late.
Nasi rodzice nie będą spóźnieni.

The dog is not going to jump into the water.
Pies nie wskoczy zaraz do wody.

I poniżej ponownie zdania z pokolorowanymi elementami:

Tom and Lisa are not going to sell the house.
Our parents arenot going to be late.
The dog is not going to jump into the water.

Krótkie odpowiedzi do pytań z be going to

O krótkich odpowiedziach, krok po kroku przeczytacie w moim wpisie TUTAJ.
W przypadku wyrażenia be going to, budujemy je podobnie do przykładów z czasownikiem to be.

Przykłady:

Is he going to visit Paris?
Yes, he is.
No, he isn’t.

Are your parents going to buy you a car?
Yes, they are.
No, they aren’t

Ćwiczenia

Aby utrwalić budowę zdań z be going to polecam ćwiczenia:

Be going to – podstawy, budowa zdań, proste ćwiczenia.
Be going to -ćwiczenia.