Dzisiaj zajmiemy się dwoma czasami, które potrafią sprawiać duże problemy:
Present Perfect oraz Present Perfect Continuous.
A w zasadzie zajmiemy się ich zastosowaniem.
Postaram się w jak najbardziej jasny sposób pokazać, kiedy używamy jednego, a kiedy drugiego z nich.
Mam nadzieję, że mi się uda.
Bo problem jest taki, że czasami oba czasy mogą pasować do bardzo podobnej sytuacji.
I wtedy pojawia się pytanie: No dobrze, ale którego z nich mam użyć?
Spróbujmy to wyjaśnić.
Na początku upewnijmy się, że znacie ich budowę.
O czasie Present Perfect przeczytacie TUTAJ i TUTAJ, a o czasie Present Perfect Continuous TUTAJ.
I dopiero, gdy w miarę sprawnie umiecie budować zdania w obydwu czasach, możemy zająć się ich porównaniem.
Najważniejsza różnica
W bardzo dużym uproszczeniu możemy powiedzieć:
Czas Present Perfect często skupia się na rezultacie.
Czas Present Perfect Continuous częściej skupia się na samej czynności i jej trwaniu.
Popatrzmy na przykład.
I have cleaned my room.
Posprzątałem swój pokój.
Tutaj najważniejszy jest rezultat: Pokój jest posprzątany. Czynność została wykonana. Stosujemy czas Present Perfect.
A teraz:
I have been cleaning my room.
Sprzątałem swój pokój.
Tutaj skupiamy się bardziej na czynności. Sprzątałem pokój przez jakiś czas. Być może skończyłem. A być może jeszcze nie. Nie wiemy tego na pewno. Stosujemy czas Present Perfect Continuous.
Inny przykład:
I have written three emails.
Napisałem trzy maile.
Liczy się rezultat. Mam trzy gotowe maile. Czas Present Perfect.
I have been writing emails.
Pisałem maile.
Nie wiemy, ile maili napisałem. Nie wiemy nawet, czy wszystkie są gotowe. Najważniejsza jest tutaj sama czynność i jej trwanie. Czas Present Perfect Continuous.
Jeszcze jedna para zdań:
She has painted the wall.
Ona pomalowała ścianę.
Ściana jest pomalowana. Widzimy rezultat. Present Perfect.
She has been painting the wall.
Ona malowała ścianę.
Wiemy, czym się zajmowała. Możliwe, że skończyła. Możliwe, że jeszcze maluje.
Innymi sławami możemy to powiedzieć:
Czas Present Perfect: ILE?
Czas Present Perfect Continuous: JAK DŁUGO?
To jest ta sama zasada, co wyżej, tylko pokazana nieco inaczej.
Popatrzmy:
I have read five books this month.
Przeczytałem pięć książek w tym miesiącu.
Pytamy: Ile? Pięć. Czyli jest rezultat. Czas Present Perfect.
A teraz:
I have been reading for two hours.
Czytam od dwóch godzin.
Pytamy: Jak długo? Dwie godziny. Liczy się czas trwania czynności. Czas Present Perfect Continuous.
Czasami możemy użyć obu czasów.
Tak to prawda, chociaż może trochę zaskakiwać:
Są sytuacje, w których możemy użyć zarówno Present Perfect, jak i Present Perfect Continuous.
I oba zdania będą poprawne.
Popatrzmy na przykład:
I have lived here for ten years.
oraz:
I have been living here for ten years.
Oba zdania możemy przetłumaczyć: Mieszkam tutaj od dziesięciu lat.
Jaka jest więc różnica?
W pierwszym zdaniu:
„I have lived here for ten years„ bardziej przedstawiamy sytuację jako fakt.
Mieszkam tutaj od dziesięciu lat. Po prostu informacja.
W drugim: „I have been living here for ten years.„ bardziej podkreślamy trwanie tej sytuacji. Mieszkam tutaj już od dziesięciu lat.
Nie jest to jednak różnica, którą na początku musicie analizować przez pół godziny. Po prostu zapamiętajcie, że w niektórych sytuacjach oba czasy mogą być poprawne.
Inny przykład.
Popatrzcie na dwa zdania:
Tom has worked here for ten years.
oraz:
Tom has been working here for ten years.
Obydwa są możliwe.
Pierwsze: „Tom has worked here for ten years.” bardziej przedstawia fakt. Tom pracuje tutaj od dziesięciu lat. Present Perfect.
Drugie: „Tom has been working here for ten years.” bardziej zwraca uwagę na to, że ta praca trwa już od dziesięciu lat.
I znowu.
Nie ma tutaj potrzeby panikować.
W zwykłej rozmowie różnica często nie będzie ogromna.
Ale w zadaniach szkolnych warto zwrócić uwagę na to, co autor zdania chce podkreślić.
Skąd macie to wiedzieć?
Z kontekstu zdania. Jeżeli w ćwiczeniu szkolnym każą wam wybierać pomiędzy tymi dwoma czasami, wtedy szukamy słów – kluczy.
Słowa opisujące czas trwania czynności to wskazówka, żeby użyć Present Perfect Continuous. Natomiast zdania koncentrujące się na rezultacie powinny być w zwykłym czasie Present Perfect.
Uwaga na czasowniki statyczne
Tutaj pojawia się jeszcze jedna ważna sprawa. Nie wszystkie czasowniki lubią czasy Continuous.
Są to tak zwane czasowniki statyczne, które opisują stan a nie czynność.
Na pewno były one wspominane w szkole, podczas nauki czasów Present Simple i Present Continuous.
Są to na przykład: know, believe, understand, want, need, own.
Dlatego możemy powiedzieć takie zdanie w czasie Present Perfect:
I have known Tom for ten years.
Znam Toma od dziesięciu lat.
Ale nie możemy go powiedzieć w czasie Present Perfect Continuous:I have been knowing Tom for ten years.
Ćwiczenia
Dla utrwalenia wiadomości polecam ćwiczenie:
Present Perfect czy Present Perfect Continuous – ćwiczenie do pokazania różnic pomuędzy czasem Present Perfect i Present Perfect Continuous.