Czas Present Perfect to prawdziwy postrach wielu uczniów. Nie dość, że budowa zdań wydaje się skomplikowana, to jeszcze jego zastosowanie jest nie do końca jasne i zrozumiałe.
Jeżeli ktoś nie przeżył kryzysu podczas nauki wcześniejszych czasów, to teraz jest moment, w którym to może się zdarzyć. Nawet dobrzy uczniowie potrzebują dodatkowego wytłumaczenia, żeby wszystko zrozumieć, więc czy uczniowie z problemami mają w ogóle szansę, żeby przebrnąć przez czas Present Perfect?
Tak, oczywiście.
Nawet jeśli nie będą mistrzami języka angielskiego, to w zakresie programu szkolnego są w stanie prawidłowo budować zdania i stosować czas Present Perfect.
To prawda, że czas ten wymaga sporo pracy i ćwiczeń utrwalających. To prawda, że uczniom trudno zrozumieć jego zastosowanie. Ale prawdą jest też, że małymi krokami można dojść do satysfakcjonujących efektów.
Aby dobrze radzić sobie z czasem Present Perfect musimy mieć pewną wiedzę i umiejętności.
1.Znajomość odmiany czasownika 'have’
Tak się składa, że wszystkie czasy mające w nazwie Perfect mają ścisłe powiązanie z tym czasownikiem.
On zawsze w nich występuje.
A skoro mówimy o czasie Present Perfect, to drugie słowo w nazwie – Present , czyli teraźniejszy, wskazuje nam, że konieczna jest znajomość odmiany tego czasownika w czasie teraźniejszym (w innych czasach się nie odmienia, jakby co).
W zasadzie większość osób potrafi prawidłowo odmieniać ten czasownik. Jeżeli masz problemy – powinieneś to powtórzyć, a na czas czytania tego wpisu skorzystać z dostępnej online, gotowej odmiany.
2. III forma czasownika
Aby budować zdania w czasie Present Perfect będziemy potrzebowali III formy czasownika (Past Participle). Nie będę tutaj zagłębiała się w szczegóły. Jeśli nie pamiętasz, co to jest III forma czasownika, jak tworzą ją czasowniki regularne i jak wygląda ona w przypadku czasowników nieregularnych – przeczytasz o tym w moim wpisie Czasowniki w języku angielskim.
No dobrze, po tym trochę dłuższym wstępie weźmy się do pracy nad czasem Present Perfect. Osoby, które po raz pierwszy czytają moje wpisy zachęcam do przeczytania wpisów Szyk zdania to świętość oraz Zastosowanie angielskich czasów. Chcę też przypomnieć, że wiedza którą tu przekazuję to wiadomości na poziomie podstawowym, przeznaczone dla uczniów z problemami w nauce. Dlatego stosuję uproszczenia i uogólnienia. Jeżeli potrzebujesz bardziej zaawansowanej wiedzy – poszukaj innych źródeł.
Co to jest czas Present Perfect
Czas Present Perfect może wydawać się jakimś dziwolągiem. W nazwie ma słowo present, czyli teraźniejszy, a tłumaczymy go jako czas przeszły. O co w tym wszystkim chodzi?
Otóż jest to czas, który opisuje czynność przeszłą, która ma skutek w teraźniejszości. To jego najważniejsze zastosowanie, które musimy zapamiętać. Nasze minimum z minimum.
A czym są czynności przeszłe, które mają skutek w teraźniejszości?
Popatrzmy na polskie przykłady zdań:
1. „Złamałem nogę”. Nie życzę oczywiście nikomu takiego nieszczęścia, ale jest to bardzo dobry przykład, aby zobrazować to, co mam na myśli.
Jeżeli mówię, że złamałem nogę i nadal mam ją w gipsie lub w jakiś inny sposób odczuwam związane z tym dolegliwości, to jest to właśnie teraźniejszy skutek czegoś, co wydarzyło się wcześniej. W języku angielskim użyję czasu Present Perfect.
Natomiast jeśli złamałem nogę, ona zagoiła się, było, minęło i po prostu o tym wspominam – to nie ma to żadnego skutku w teraźniejszości. W języku angielskim użyję czasu Past Simple.
2. „Kupiłem kwiaty„. Jeżeli mówię o tym, pokazując je, albo one stoją w wazonie gdzieś w pobliżu, lub są kupione, aby dać je komuś w prezencie – to jest to teraźniejszy skutek czynności przeszłej. Użyję czasu Present Perfect.
Ale jeśli kwiaty kupiłem, było i minęło, a ja wspominam o tym jako o przeszłym wydarzeniu, to użyję czasu Past Simple.
3. „Zgubiłem klucze” – jeśli zgubiłem je i nie mam ich teraz, to czynność przeszła ma właśnie skutek w teraźniejszości. Nie mam kluczy i muszę sobie poradzić. Co za pech, że je zgubiłem! W języku angielskim użyję czasu Present Perfect.
Natomiast jeżeli zgubiłem klucze w przeszłości i opowiadam o tym jako w dawnym wydarzeniu, było minęło, nie ważne nawet, czy je wtedy znalazłem czy nie – użyję czasu Past Simple.
Czy tyle przykładów wystarczy?
Hmm, wydaje mi się, że nie, dlatego podam jeszcze kilka, ale z krótszym objaśnieniem.
4. „Mama zasnęła„
Jeśli teraz śpi – czas Present Perfect.
Jeżeli opowiadam, że zasnęła kiedyś, (np. wczoraj zasnęła o 21.00) – Past Simple
5. „Napisałem ten raport”
Raport jest gotowy, można go wysłać lub oddać – czas Present Perfect.
Jeżeli po prostu zrobiłem to kiedyś (np. w zeszłym tygodniu) – czas Past Simple.
6.”Umyłem samochód”
I teraz jest czysty, widać skutek – czas Present Perfect.
Jeśli to tylko fakt z przeszłości, który niekoniecznie ma teraz znaczenie (np. umyłem go kilka dni temu).- czas Past Simple
7. „Zamówiłem pizzę„
Skutek teraz: Czekam na dostawę, pizza jeszcze nie dotarła. Albo dotarła i właśnie ją jem – czas Present Perfect.
Zamówiłem w przeszłości i wspominam ten fakt. – czas Past Simple.
Podane wyżej przykłady, to nie wszystkie możliwości zastosowania czasu Present Perfect, a tylko jeden z nich, który wybrałam jako najważniejszy.
Za każdym razem, gdy omawiam któryś z angielskich czasów, powtarzam, że naszym minimum z minimum wiedzy, którą musimy posiadać jako bazę jest odpowiedź na dwa pytania:
1. Kiedy stosujemy ten czas?
2. Co jest operatorem?
Odpowiedzieliśmy już na pierwsze pytanie, odpowiedzmy więc również na drugie.
1.Kiedy stosujemy czas Present Perfect?
Dla czynności przeszłych, które mają skutek w teraźniejszości.
2. Co jest operatorem?
have lub has
Tak, operatorem jest dobrze nam znany czasownik ’have’.
Jak wiemy, dla 3 osoby liczby pojedynczej przyjmuje on formę ’has’.
Więc w zależności od tego co lub kto będzie podmiotem: użyjemy albo have albo has.
Przejdźmy więc do zdań twierdzących.
Zdania twierdzące w czasie Present Perfect
W czasie Present Perfect operator występuje we wszystkich rodzajach zdań, również w zdaniach twierdzących.
Czasownik w czasie Present Perfect jest zawsze w III formie (czyli Past Participle).
Szyk zdania w przypadku tego czasu będzie więc wyglądał tak:
Przykłady zdań twierdzących:
- I have eaten breakfast.- Zjadłem śniadanie.
- She has visited London. – Ona odwiedziła Londyn.
- We have finished our homework.– Skończyliśmy naszą pracę domową.
- They have seen that film.– Oni widzieli ten film.
- He has lost his keys.– On zgubił swoje klucze.
A teraz popatrzmy na te same zdania, ale pokolorowane zgodnie z naszym 'wzorem’ szyku zdania:
I have eaten breakfast.
Shehasvisited London.
We have finished our homework.
They have seen that film.
He has lost his keys.
Pamiętajcie, że język angielski bardzo lubi skracać wszystko, co możliwe.
Te same zdania, co wyżej, mogą więc wyglądać tak:
- I’ve eaten breakfast.
- She’s visited London.
- We’ve finished our homework.
- They’ve seen that film.
- He’s lost his keys.
Do form skróconych trzeba się przyzwyczaić.
Na początku mogą one sprawiać problem, zwłaszcza skróty typu he’s, she’s, ponieważ może się w nich 'kryć’ zarówno has, jak też is. Dlatego czytając teksty i przykłady ćwiczeń należy to robić wolno i uważnie.
Ale nie zniechęcaj się!
To po prostu taki etap nauki.
Jeżeli po przeczytaniu tego wszystkiego, co napisałam, nadal nie lubisz czasu Present Perfect, to znaczy że potrzebujesz trochę czasu. Musisz oswoić się z jego wymaganiami i zrozumieć go, a to wymaga ćwiczeń.
Na początek polecam 15 bardzo prostych przykładów zdań twierdzących w czasie Present Perfect: należy tylko (i aż) wstawić odpowiednią formę czasownika HAVE i III formę czasownika, który jest w nawiasie. Ćwiczenie pobierzesz TUTAJ lub na stronie Ćwiczenia do wydruku